Brasluniau

Mae llawer ohonom yn gyfarwydd â’r hyn a elwir yn dai Elisabethaidd gyda’u coed du a gwyn cyfarwydd, ac rydym yn gyfarwydd hefyd â’r ffermdai carreg ‘Fictoraidd’ niferus sydd i’w gweld yn yr ardal hon. Ond ychydig a fyddai’n sylweddoli fod y ffermdai carreg gymaint â 180 o flynyddoedd yn hŷn na’r adeiladau Elisabethaidd.


Yn Amgueddfa Sain Ffagan saif tŷ o Wynedd (Waunfawr) a elwir yn dŷ ‘Eryri’  a chydnabyddir fod y tŷ yma’n perthyn i’r gorffennol pell. Mae’n amlwg erbyn hyn nad crair unigol mo’r tŷ yma ond ei fod yn un o nifer o dai hynafol iawn sy’n parhau i sefyll, eu bod mewn cyflwr da, yn cael eu defnyddio’n ddyddiol a bod nifer o’u nodweddion gwreiddiol i’w gweld ynddynt.  Yr hyn sy’n rhyfeddol yw bod rhai o’r tai hyn cyn hyned â 580 o flynyddoedd oed.


Dangoswyd a chydnabuwyd, drwy ddyddiad blwyddgylch (dendrocronoleg) ei bod yn bosibl sefydlu nid yn unig y flwyddyn (dyddiad cwympo) ar gyfer y coed ond hefyd y tymhorau pryd y’u torrwyd i lawr.


Nid yn unig y mae’r prosiect a’i arolygon wedi gallu dyddio’r tai hyn ond mae hefyd wedi casglu’r dystiolaeth i nodi a gwahaniaethu rhwng tai fel rhai ffrâm nenffyrch, tai neuadd agored, fframwaith coed a newidiadau yn y tai Eryri eu hunain, gan arwain at amrywiadau o’r Math I a Math II a’r tai fferm bonedd a gall ddangos fod parhad a datblygiad o un math o dŷ i un arall.   


Mae’r Prosiect hefyd wedi gallu dangos nad yw’r hen dai hyn wedi eu cyfyngu i Wynedd ond eu bod i’w cael ledled gogledd orllewin Cymru. Tra nad yw pob tŷ y gwnaed arolwg ohono wedi gallu rhoi dyddiad pendant o ran y coed, mae’r wybodaeth a enillwyd wrth gynnal yr arolygon ynghyd â’r cyfoeth o wybodaeth a gasglwyd o’r archifau gan dîm o wirfoddolwyr wedi cynyddu ein dealltwriaeth o’r tai hanesyddol bwysig yma yn fawr iawn.


Deall hen dai Cymreig

Brasluniau by Falcon Hildreth

Cliciwch ar y tŷ i weld rhai o'i Nodweddion

Tai, Ffestiniog Tai, Denbigh  Tai, Ynys Môn Tai Tuduraidd Tai Hall Tai,Conwy Tai, Lyn


NODWCH FOD Y TAI YN Y PROSIECT YN BREIFAT AC NAD OES UNRHYW EIDDO’N DERBYN PLANT




Elusen Gofrestredig Rhif: 1131782      Dendro 09 © Hawlfraint. Cedwir pob hawl.  Polisi Preifatrwydd| Telerau defnyddio